Người Sài Gòn tiếc thương cây

0
72

(Nguyễn Vĩnh Nguyên – TNKTSG) – Trong một cuốn sách của mình, học giả Vương Hồng Sển kể rằng, một lần nọ, ông đi ngang vỉa hè đường Nguyễn Đình Chiểu, Sài Gòn, thấy người ta đang cưa hạ một cây cổ thụ, ông đã bước chân không đành. Ông mô tả thật xúc động cảm giác bồi hồi xót xa, đi đi lại lại, lấy cái gậy mà đo mặt gỗ, nghe mùi nhựa gỗ ứa ra mà đoán tuổi cây…

Người dân Sài Gòn mấy hôm nay đang trải nghiệm cái cảm giác của cụ Sển, khi 51 cây xanh, phần lớn là cổ thụ ở đường Lê Lợi, quận 1 – những hàng cây tạo ra không gian xanh, diện mạo duyên dáng thanh lịch cho khu trung tâm thành phố – đang bị đốn hạ để chuẩn bị xây dựng một nhà ga tàu điện ngầm.

Buổi sáng, anh Việt Hùng, nhân viên bảo vệ ở Thương xá Tax không sao tập trung làm việc khi tiếng máy cưa cây rền vang, gào rú ngay trước Thương xá. Anh nhờ người trực thay rồi tranh thủ chạy ra vỉa hè nhờ những người đi đường chụp lại cho mình vài bức ảnh kỷ niệm. “Hàng cây quen thuộc bị đốn hạ rồi, tui chụp lại mấy tấm ảnh để nhớ…”, anh nói với phóng viên và nhờ người khách qua đường mở rộng ống kính, “chụp sao cho thấy cảnh tui đứng trước mấy cái ngọn cây đang bị cắt trụi từ từ”.

Cùng tâm trạng với anh Hùng, nhiều người dân trên đường đến công sở, đã dừng xe lại trên vỉa hè, ghi vội hình ảnh những cây cổ thụ cuối cùng ở đoạn đường này trước khi chúng bị tỉa cành, cưa nhánh, đốn thân, bứng gốc. Một cô gái ngồi thẫn thờ trên yên xe máy ở góc vỉa hè trước Thương xá Tax, sững sờ nhìn những nhân viên của Công ty TNHH Một thành viên Công viên cây xanh hạ từng nhành cây, xóa sổ từng mảng xanh hiếm hoi sót lại ở con đường trung tâm Sài Gòn. Đôi mắt cô gái đỏ hoe sau lớp kính bụi, nói với người bạn mới quen: “Thấy tội nghiệp mấy cái cây quá anh ơi”

Mất đi hàng cây cổ thụ hai bên đường Lê Lợi, mặt tiền Nhà hát Thành phố lộ ra, nhỏ bé, lạc lõng trước dãy cao ốc hiện đại. Không gian xanh của tiền cảnh tôn vinh sự cổ kính của công trình này đã không còn. Cảnh quan tổng thể kiến trúc trung tâm mất đi chiều sâu của lịch sử văn hóa và dấu ấn sinh thái đô thị. Sự trơ trọi khô khan của những dãy nhà phố, cửa hiệu hai bên lộ ra, tạo ra sự tổn thương không nhỏ đối với mỹ quan trên con phố này.

Cách đây không lâu, còn nhớ, khi khu Eden bị tháo dỡ để xây dựng khu trung tâm thương mại Vincom Center A, theo đó, xóa đi sự tồn tại của cà phê Givral – một địa chỉ văn hóa của đô thị Sài Gòn trước 1975 – thì cũng đã có nhiều ý kiến từ các chuyên gia đến nghệ sĩ và cả người dân gắn bó với Sài Gòn lên tiếng. Nhưng rồi ai cũng biết, bấy nhiêu chưa đủ để ngăn chặn bánh xe hiện đại hóa đang lao về phía trước.

Cũng thế, cảnh quan thiên nhiên, những địa chỉ văn hóa làm nên hình ảnh đặc thù Sài Gòn rồi đây sẽ được thay mới sau mỗi công trình hiện đại mọc lên cho dù sự tổn thất hình ảnh di sản văn hóa lớn lao đến thế nào.

Câu chuyện đốn hạ 51 cây xanh ở trung tâm Sài Gòn cho dự án nhà ga metro trung tâm làm nhiều người lo lắng rằng, trong tương lai sẽ còn nhiều dự án hiện đại can thiệp vào những khoảng xanh của thành phố một cách không thương tiếc như thế.

Trong tiếng máy cưa rền vang và tiếng nhánh cây gãy răng rắc vang lên ở khu trung tâm, nhiều người đi đường chưa thạo tin đã ngơ ngác, thảng thốt, không hiểu đang xảy ra chuyện gì. Tại một quán cóc vỉa hè, anh Bảo, một người dân kinh doanh hàng điện tử lâu năm trên đường Lê Lợi bùi ngùi nói: “Nghe nói sau hàng cây này sẽ đến lượt hàng cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng”. Ai cũng hiểu anh đang nhắc đến dự án con đường vượt sông từ Thủ Thiêm nối qua cảng Ba Son sẽ được thực hiện trong tương lai gần…

Tiếng mỗi nhánh cây gãy như một tiếng kêu cứu để lại trong mỗi người một cảm giác đau đớn và bất lực. Sự thân quen, gần gũi và chút cảnh sắc hài hòa khu vực trung tâm đang từ từ biến mất.

Tính toán, tìm kiếm giải pháp tốt nhất để làm sao việc xây dựng hiện đại hóa thành phố không can thiệp quá sâu vào sự hài hòa của không gian đô thị, không làm nghèo đi quang cảnh đời sống tinh thần, văn hóa của thị dân là điều cần suy nghĩ.

Những cây xanh độc nhất từ thuở Sài Gòn lập địa

(Hải An – ZingNews) – Trải qua 300 năm lịch sử, TP.HCM vẫn còn lưu giữ những cây cổ thụ hàng trăm tuổi, bằng chứng sống cho một vùng rừng nguyên sinh thuở khai thiên lập địa.

1cc

Theo anh Nguyễn Văn Sang, Phó đội trưởng Đội cây xanh (Thảo Cầm Viên), người hơn 50 năm gắn bó với vườn, cây dây gùi này là đại diện duy nhất và cuối cùng của rừng nguyên sinh xưa còn lại đến ngày nay. Nơi đô thị Sài Gòn hiện diện từng là một khu rừng nguyên sinh lớn, được người Pháp khai phá mở rộng. Theo thời gian rất nhiều thảm thực vậy đặc hữu bị dẹp bỏ, chỉ giữ lại những cây cổ thụ lớn. Cây dây gùi là đại diện cuối cùng và nếu xét về tuổi cây còn lâu năm hơn cả Thảo Cầm Viên.

2cc

Cây nằm ở cuối khuôn viên và được Ban quản lý xem như là “cây thần”, không ai được phép chặt đốn hay có bất cứ hành động phá hoại nào. Trái của cây khi chín màu vàng nhạt và có vị chua. “Nhiều người nghĩ cây bình thường nhưng cây dây gùi này có ý nghĩa lịch sử rất quan trọng, khẳng định nguồn gốc hình thành của vùng đất Sài Gòn xưa. Và chính vì ý nghĩa quan trọng đó mà hiện nay cây được chăm sóc rất đặt biệt”, anh Sang chia sẻ. Cũng nhờ những loại thực vật độc đáo như vậy, Thảo Cầm Viên được xếp hạng là nơi bảo tồn động thực vật có tuổi thọ đứng top 10 thế giới.

3cc

Cây đa cổ thụ trên đường Lý Tự Trọng (ngay trước Bảo tàng TP.HCM) có lẽ là cây nhiều tuổi nhất Sài Gòn, cây đã hơn 300 năm tuổi và được coi như một biểu tượng xanh của thành phố.

4cc

Qua hàng trăm năm cây vẫn không những không già yếu đi mà ngày càng khỏe mạnh, phát triển. Tán cây vươn che mát cả một vùng rộng lớn. Rễ lan rộng đâm chi chít xuống mặt đất giúp cây đứng vững. Hàng ngày cây đa cổ thụ này vẫn là chỗ nghỉ chân cho nhiều người dân

5cc

Qua cầu Thủ Thiêm rẽ trái, đi thẳng chừng 1km là nơi tọa lạc của nhà dòng Mến thánh giá Thủ Thiêm. Ngày nhà dòng được thành lập (năm 1840) thì cụ me trăm tuổi cũng ra đời ngày ấy để kỷ niệm. Tính đến nay cụ me đã hơn 170 tuổi.

6cc

Cây me cổ thụ gắn bó và trở nên thân thiết với tất cả các xơ của nhà dòng. Dưới gốc còn có một bia đá (nay đã mờ chữ) khắc đánh dấu ngày trồng cây.

7cc

Thời gian tới, để phát triển đô thị Thủ Thiêm, cây me có thể sẽ bị đốn hạ.

8cc

Cây sọ khỉ lớn nhất thảo cầm viên với mã số 1552, và cũng là cây lớn nhất thành phố, cao hơn 40 mét, đường kính thân (cách gốc 1,3 mét) là gần 4 mét. Năm 1864 Thảo cầm viên được thành lập, năm 1865 cây được trồng, đến nay chừng 150 tuổi.

9cc

Cây sọ khỉ còn gọi là cây xà cừ là một loại cây thuộc họ Xoan. Trên thân cây là nơi tầm gửi của nhiều loại cây, cũng là tổ của chim và sóc.

10cc

Ngày nay cây sọ khỉ này là một điểm đến thú vị mà bất cứ ai ghé thăm Thảo Cầm Viên cũng dừng chân chụp ảnh lưu niệm. Một số người dân còn tin rằng, khi chạm vào cây để cầu nguyện thì may mắn sẽ đến.

11cc

Cây thị ở gần chuồng rái cá, trong Thảo Cầm Viên Sài Gòn có thể được xem là cây thị cổ nhất thành phố, hơn 160 năm tuổi. Sau khi thành lập, xây dựng xong các chuồng thú, ban quản lý trồng thêm một số cây quý trong đó có “cụ” thị này.

12cc

Vòng thân to đến hơn 2 người ôm mới hết, tán cây vươn cao hơn 10 mét.

13cc

Vào cuối mùa hè đến hết mùa thu cây cho trái, làm quà cho đám chim sống trên vòm lá và những vị khách nào may mắn được “thị rụng bị bà”.

14cc

Cây bàng vuông được đem về từ quần đảo Trường Sa, trồng bên bờ kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè là một điều thú vị với nhiều người dân thành phố. Đây là món quà của quân dân huyện đảo Trường Sa tặng TP.HCM 12 năm trước.

15cc

Bàng vuông được xem là loại cây tượng trưng cho tinh thần bất khuất, hiên ngang vượt qua sóng gió. Ban quản lý giao thông đô thị số 1 cho biết, TP.HCM dự định sẽ chọn những vị trí đẹp hai bên đường Hoàng Sa và Trường Sa trồng tiếp cây bàng vuông và cây phong ba chuyển từ đảo về.

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY